Menu

"Düzlük ən yaxşı siyasətdir" ifadəsi nə deməkdir? - hazır inşa

"Düzlük ən yaxşı siyasətdir" ifadəsi nə deməkdir? - hazır inşa


Həyat ikiliklər üzərində qurulub. Xeyir-şər, doğru-yalan, yaxşı-pis, gündüz-gecə. Bu ikiliklər olmasa həyat inkişaf etməz. Bunlar daim birbirilə mübarizədə olmuş və həmişə xeyir, düzlük, haqq-ədalət qalib gəlmişdir.

İnsan nə qədər saf-təmiz, düz olarsa, o qədər üzü ağ olar, başını uca tutar. «Yalan söz üz qızardar», «Yalan ayaq tutar, amma yeriməz» kimi atalar sözlərini xatırlatmaq yerinə düşər. Yalan söz adamı hörmətdən salar. Doğru, düz adam həmişə qorxu və təşvişdən uzaq olar. Düzdür, doğruluq, düzlük, ədalət həmişə zərbələrə məruz qalmış, əzilmiş, lakin heç vaxt məhv edilməmişdir və edilə də bilməz. Bu siyasətdə də belədir.

Azərbaycan Respublikası müstəqillik əldə etdikdən sonra Azərbaycan dövlətinin yeritdiyi düzgün iqtisadi və siyasi siyasət Azərbaycan tarixinə qızıl hərflərlə yazılacaq bir nailiyyətə imza atdı, 155 ölkənin dəstəyi ilə Azərbaycan BMT TŞ-yə qeyri-daimi üzv seçildi, hazırda isə dünyanın ən mötəbər qurumuna sədrliyi həyata keçirir. ölkə başçısının apardığı düzgün diplomatik siyasət sayəsində Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə bağlı danışıqlar prosesində üstünlük əldə olundu. Artıq dünyanın ən aparıcı beynəlxalq təşkilatları təcavüzkar Ermənistanı öz adı ilə çağırır və problemin Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində həllini tələb edir. Bütün bunlar 20 illik qısa zaman kəsiyində düzgün həyata keçirilən böyük işlərdir. Həqiqətən də, düzlük ən yaxşı siyasətdir.

Dülgər - hazır inşa

Dülgər - hazır inşa

        Bir dəfə mən dülgər əməyini müşahidə etmişəm, o, həyət evində it üçün taxtadan yuva tikməli idi.
        Dülgər işə başlamamışdan əvvəl bütün lazımi vəsaitləri yanına yığdı. Usta iş masasının üstünə rəndə, çəkic, mismarlar, mişar və metrəni düzdü. O, taxta parçalarına nəzər yetirdi. Onlar yonulmamış idilər. Rəndəni götürərək rəvan hərəkətlərlə taxtaları rəndələməyə başladı. Onun müntəzəm hərəkətləri, sanki rəndənin altında yağlı olduğunu zənnə çəkirdi. Rəndədən çıxan nazik taxta lentləri burularaq halqalanırdı.
        Taxta lövhələr hamarlandıqdan sonra, gələcək daxmanın ölçüləri müəyyən edildi. Lövhələri lazım olan ölçülər üzrə kəsdikdən sonra, dülgər yuvanın divarlarını düzəltdi. Divarları hazır olan daxmanın tavanını düzmək lazım idi. Qalan taxtalardan lazım olan bucaq üzrə bir neçəsini mişarla kəsdikdən sonra, usta asanlıqla yuvanın tavanını quraşdırdı.
        İş, ustanın əlində sanki top kimi oynayırdı. O, tez bir zamanda və rahatcasına it daxmasını düzəltdi. Dülgər öz əməyindən çox ləzzət alırdı, görünür o, öz sənətini çox sevirdi. Mən onun işini başdan-ayağa kimi izlədim və onun ustalığına valeh oldum. Onun əl işi mənim çox xoşuma gəldi. Bax belə insanlar haqqında demişlər: «lş ustadan qorxar».

Dilini sevməyən vətənini sevməz - hazır inşa

Dilini sevməyən vətənini sevməz - hazır inşa

        Dil - millətin canı və qanıdır.
        Vətən və Ana dili - bunlar sinonim anlayışlardır. Vətəni sevmək doğma dili sevmək deməkdir. O, olmadan xalqın tarixini, onun keçmişini, mədəniyyətini öyrənmək olmaz. Hələ qədimdə, orta əsrlərdə insanlar dodaqlarında «Doğma Vətəndən gözəl, doğma dildən şirin dünyada yoxdur» sözlərilə döyüşə qalxmış və vətən uğrunda canlarından keçmişlər. Şah Ismayıl, Cavad xan kimi öz dilini sevən vətənpərvərlər, əsl vətəndaşlar olmuşlar. Belə ki, Xətayi isə şairlərdən ancaq Azərbaycan dilində daha çox şeir yazmağı məsləhət bilərmiş.
        Dahi Fizuli irihəcmli əsərlərini doğma dildə yazmışdır. İki gəncin kədərli məhəbbətindən bəhs edən «Leyli və Məcnun» buna bariz nümunədir.
        Torpağımızın digər yetirməsi, görkəmli Nəsimi doğma dildə yazmış, ölkədə hökmranlıq edən istibdadı tənqid atəşinə tutduğuna görə edam edilmişdir.
        Həyatı Qarabağ eli ilə six bağlı olan xalq şairi Vaqif, ərəb və fars dillərini mükəmməl bilirdi, öz məktəbini yaradaraq tələbələrinə vətən və doğma dil ilə fəxr etməyi aşılayırdı. Eyni zamanda görkəmli dövlət xadimi olan Vaqifin taleyi olduqca faciəli olmuşdur.
        Uzun illər qədim Azərbaycan torpağında doğma dildə qəzet yox idi. Yalnız XIX əsrin 70-ci illərində Azərbaycan dilində əsası görkəmli maarifçi H.B.Zərdabi tərəfindən qoyulmuş ilk qəzet «Əkinçi» nəşr olundu. M.Ə.Sabir, C.Məmmədquluzadə, M.F.Axundov vətənlərini alovlu sevgi ilə sevmiş və onun inkişafı üçün əllərindən gələni etmişlər, yaratdıqları əsərləri ana dilində yazmışlar. M.Ə.Rəsulzadə ADR yaradaraq Azərbaycan dilini dövlət dili elan etmişdir.
        Dil - millətin ruhudur.
        Ömrünün on iki ilini yaradıcılığa həsr etmiş istedadlı şair M.Müşfiq, ana dilinin rəsmən qəbul olunması uğrunda mübarizə aparmışdır. «Tar», «Qafqaz» adlı şeirləri doğma dilin təbliğinə həsr olunub.
        Vətənə, ana dilinə sevgiyə görə M.Müşfiq Stalin represiyaları illərində güllələnmişdir. Vətənə müraciət edərkən onun səsi sanki müasirlərinə və özündən sonra gələnlərə, vətəni onun kimi sevməyi nəsihət edərmiş kimi deyirdi: «Müqəddəs oğul sevgisi ilə sevirəm səni».
        XX əsrin 90-cı illərində ölkədə yenidənqurma, onunla birgə Qarabar müharibəsi başlandı. Ermənilər 20% ərazimizi işğal etdilər. Şuşa, Laçın, Ağdam, Xocalı.... Kütləvi qətllər, dəhşətli qırğınlar və satqınlıqlar - bütün bunları mənim vətənim gördü və şahid oldu. Salatın Əsgərova, Çingiz Mustafayev, Y.Kovalyov və b. vətəni qoruyarkən canlarından keçərək şəhid oldular. Bizim xalqı, milləti, dilimizi məhv olmaqdan qorumuş bu insanlar qəlbimizdə daima yaşayacaqlar. 

        Ölkəmizin Milli Məclisi Azərbaycanın gerb, himn və dilini təsdiqləmişdir.

Doğma diyarımdan olan məşhur şəxsiyyətlər haqqında nə bilirəm? - hazır inşa

Doğma diyarımdan olan məşhur şəxsiyyətlər haqqında nə bilirəm? - hazır inşa

        Ana yurdum Azərbayan! Tükənməz sərvəti, coşub-çağlayan çayları, bol məhsullu tarlaları, yeratı, yerüstü sərvətləri ilə hər zaman yadelli düşmənlərin hədəfinə çevrilmiş doğma diyar! Torpağına, daşına qurban olduğum Ana Vətən! Kəşməkəşli, zəngin tarixinlə, tarixdə dərin izlər qoymiş böyük, məşhur şəzsiyyətlərinlə qəlbimizin dərinliklərində yaşadın hər zaman.
        Xalqımıza görkəmli Nizami Gəncəvi, Məhsəti Gəncəvi, Naib Təbrizi, Qətran Təbrizi, Nəsimi, Füzuli, Vaqif, Sabir, Q.B. Zakir, C. Məmmədquluzadə, Ə. Cavad, H. Cavid, S.Vurğun, M. Müşfiq, B. Vahabzadə, X. Rza kimi saysız-hesabsız ədib və şairlər bəxş etmişdir Azərbaycanımız!
        Babək, Koroğlu, Nəbi, Səttar xan, Bağır xan kimi azadlıq mücahidləri bəxş etmişdir bu torpaq bizə.
        Bu torpaq Şah ismayıl Xətayi, Məmməd Əmin Rəsulzadə, Heydər Əliyev, İlham Əliyrv kimi ictimai-tarixi-siyasi şəxsiyyətlər yetirmişdir.
        Bunlarla yanaşı Q.Qarayev, Ü. Hacıbəyov, S. Axundov, R.Mirişli, Niyazi, F.Əmirov, X.Şuşinski, Y.Məmmədov, Q.Əsgərov kimi incəsənət inciləri, məşhurlar yetişdirmişdir bu torpaq.
        Yurdumun xalqıma bəxş etdiyi tarixi şəxsiyyətləri, görkəmli simaları sadalamaqla bitməz. Onlar saysız-hesabsızdır.
        Bütün bu şəxsiyyətlərin hər biri öz dövrünün aparıcı qüvvəsi olmuş, xalqı, vətəni üçün mühüm işlər görmüşdür.
        Fikrimi bir neçə tarixi şəxsiyyətlərin üzərində cəmləşdirmək istərdim.
        Azərbaycanın görkəmli ictimai-tarixi-siyasi simalarından biri Şah İsmayıl Xətayimizdir. O Azərbaycan və İran şahənşahı, Səfəvilər dövlətinin banisi, klassik Azərbaycan şairi olub Azərbaycan dilini ilk dəfə olaraq dövlət dili səviyyəsinə qaldırmışdır.
        Şah İsmayıl Xətayi qısa bir ömür yaşadı. Cəmi 38 il. Həyatının, yaradıcılığının, arzularının ən qaynar çağında dünyadan köçdü. Lakin qısa ömrü müddətində gördüyü işlər ona ölməzlik qazandırdı. Onu Azərbaycan xalqının siyasi və mədəni tarixinin ən parlaq səhifələrindən birinin yaradıcısı kimi tanıtdı.
        Belə şəxsiyyətlərdən biri Şərqdə, bütün türk dünyasında ilk demokratik respublika yaradıcısı, ömrünün sonunadək Azərbaycanın azadlığı uğrunda mübarizə aparan Vətənimin qeyrətli oğlu Məmməd Əmin Rəsulzadədir. O, ömrünün sonunadək mühacir həyatı yaşamış, doğma Azərbaycanın müstəqilliyi, azadlığı, çiçəklənməsi ideyaları bir an da onu tərk etməmişdir.
        Tarixin millətimizə bəxş etdiyi böyük simalardan biri Heydər Əliyevdir. Milliyyətimizin möhtəşəm tarixinin çoxu onun böyük oğlu, müdrik insan, dünyaşöhrətli siyasətçi Heydər Əliyevin adı, misilsiz fəaliyyəti ilə bağlıdır.
        Heydər Əliyev milli tariximizdə özünəməxsus yer tutan nadir, tarixi simalardandır. Xalqımızın XX əsrin əsrində və yeni minilliyin əvvəlində əldə etdiyi nailiyyətlər məhz bu görkəmli dövlət xadiminin adı ilə bağlıdır. O, öz xalqı, vətəni qarşısında misilsiz xidmətlərə görə zəmanəsinin ən qüdrətli siyasətçiləri ilə bir sırada dayanır. Heydər Əliyev xalqımızın dövlətçilik, azərbaycançılıq şüurunun, çağdaş ictimai-siyasi fikrinin və idarəçilik məktəbinin asasını qoydu.
        Ümummilli liderin həyat fəlsəfəsi onun müstəqil dövlətçilik və azərbaycançılıq məfkurəsi ilə təbliğ olunması idi. Onun mübarizəsinin əsas xətti Azərbaycanımızın işıqlı gələcəyi idi.
        Əsl vətəndaş, tarixi şəxsiyyət, ümummilli lider kimi Heydər Əliyev millətini, torpaqlarını labüd fəlakətdən qurtarıb, çevriliş, qiyam cəhdlərindən qoruyaraq ölkəmizdə sabitlik və fıravanlığa təminat yaratdı.
        Ümummilli liderimiz Heydər Əliyev 34 ildən artıq bir dövrü əhatə edən zəngin siyasi fəaliyyəti ilə Azərbaycan dövlətinin tarixində müstəsna rol oynamışdır. Məhz buna görə xalqımız Ulu öndərin adını milli tariximizə dövlətimizin xilaskarı və qurucusu kimi həkk etmişdir.
        Bu gün Heydər Əliyev mənəvi-siyasi irsinin ən layiqli davamçısı Prezidentimiz İlham Heydər oğlu Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan çağdaş tarixin yeni şanlı zəfərlərini yaşayırıq!

Doğma şəhərimi (kəndimi) gələcəkdə necə görmək istərdim? - hazır inşa

Doğma şəhərimi (kəndimi) gələcəkdə necə görmək istərdim? - hazır inşa

        Mən Bakı şəhərində yaşayıram. Bakı Xəzərin sahilində yerləşir. Bakı qədim şəhərdir. Tarixçilərin fikirlərinə görə, şəhərin iki min ildən çox yaşı var. Bakı öz yeraltı sərvəti olan neftə görə dünyada daha çox ad çıxarmışdır. Şəhər zəngin mədəniyyətə malikdir. Bakıda qədim abidələr öz gözəlliyi ilə diqqəti cəlb edir. Şəhərdə çoxlu muzeylər, kitabxanalar, universitet və texnikumlar var.
        Xəzər dənizi şəhərə xüsusi gözəllik verir. Dənizin sahilində salınmış «Milli Park» insanların istirahət və əyləncəsini təmin edir. Bakı gündən-günə böyüyür və gözəlləşir. Son illər paytaxtda keçirilən quruculuq tədbirləri, parkların və xiyabanların abadlaşdırılması, mədəniyyət ocaqlarının müasir tələblər səviyyəsində təmir edilməsi və inşası, nəqliyyat infrastrukturunun əsaslı şəkildə yenidən qurulması Bakı dünyanın inkişaf etmiş şəhərlərindən birinə çevrilməkdədir.
        Şəhərdə ucaldılmış çoxmərtəbəli binalar şəhərimizə xüsusi gözəllik verir.
        Mən istərdim ki, şəhərimiz gələcəkdə bundan da gözəl və diqqətçəkən olsun.
        Bu il Bakıda keçirilən «Eurovision - 2012» mahnı yarışmasına ev sahibliyi etməsi bütün Avropanın diqqətini ölkəmizə yönəltdi. Bu təntənəli mərasimdə iştirak edən xarici qonaqlar, əcnəbi jurnalistlər Bakının füsunkarlığından, gözəlliyindən, şəhər əhalisinin qonaqpərvərliyindən ağızdolusu və sevinclə danışırlar. Mən arzu edərdim ki, paytaxtımız gələcəkdə də müxtəlif tədbirlərə, konfranslara, simpoziyumlara məharətlə ev sahibliyi etsin. Şəhərimiz həmişə toylu-büsatlı, qonaqlı-qaralı olsun.
        Dənizkənarı parka çıxanda işıqlarla bəzənmiş şəhərimizin alışıb-yanan siması, dalğalanan üçrəngli bayrağımızın əzəmətini görəndə ürəyim qürurla dolur, düşünürəm ki, mənim belə şəhərim var, yaşamağa dəyər. Mən çiçəklənən şəhərimlə fəxr edirəm.

Doğma şəhərim (kəndim) haqqında əcnəbi turistə nə söyləyərdim? - hazır inşa

Doğma şəhərim (kəndim) haqqında əcnəbi turistə nə söyləyərdim? - hazır inşa

        Mənim doğulub boya başa çatdığım, canımdan əziz bildiyim, sevdiyim, daima, fəxr edib öyündüyüm əziz diyar, qədim şəhər Bakı! Bu şəhər Azərbaycanımızın döyünən ürəyi, vuran qəlbi, onun paytaxtıdır. İki min ildən çox yaşı olan bu qədim şəhər Abşeron yarımadasında yerləşərək, mavi gözlü, çılğın Xəzərin cənub - şərq sahilində, geniş Bakı buxtasında yerləşir. Onun sahilindən üzüyuxarı cərgə binalar, evlər ucalır. Dəniz sahilindən bulvardan başlanan ağaclar, kollar və yaşıllıqlar şəhərimizə xüsusi gözəllik verir.
        Doğma Bakımın gecələri, xüsusilə gözəl olur. Belə ki, sahil boyu uzanan işıq zolaqları sahilə yan almış gəmilər, uzaqdan mavi Xəzərimin sularında bərq vuran neft buruqlarının işıqları şəhərimi daha da gözəl və füsunkar edir. Kilometrlərlə uzanıb gedən dənizkənarı bulvar, qəşəng terrasalar, dekorativ kollar, yamyaşıl ağaclar şəhərimizi bir daha gözəlləşdirir. Milli parkımız Bakı əhalisinin ən sevdiyi istirahət məkanlarındandır.
        Bakı çox milyonlu bir şəhər olması ilə yanaşı, çoxsaylı millətlərin məskunlaşdığı rahat, sevə-sevə yaşadığı bir şəhərdir. özünü vətəndaş hesab edən hər bir şəxs doğulub-yaşadığı yeri müqəddəs saymalı, onun bütün tarixi keçmişini, milli adət-ənənələrinə yaxından bələd olmalı, bu xüsusiyyətləri həm təbliğ edib yaymalı, həm də növbəti nəsillərə ötürməlidir. Belə insan gözəl vətəndaş, fədakar vətənpərvər olur.
        Mən də vətənini, doğma şəhərini sevən bir şəxs kimi düşünürəm ki, böyük-kiçikliyindən asılı olmayaraq hər insanın qarşısında böyük işlər durur. Əgər mən hər hansı əcnəbi turistlə görüşərəmsə ilk növbədə ona Vətənimin ən nəcib keyfiyyətlərini aşılamağa çalışmalıyam. Əcnəbi turist mənim kim olduğumu Vətənim haqqında təssüratlarla ifadə edəcək. Odur ki, gərək geniş mənada Vətənim haqqında, doğulub yaşadığım şəhər (kənd) haqqında hər cür məlimatlara malik olub, tarixini gözəl bilib, adət-ənənələrə bağlı olasan.
        Əcnəbi turistə ilk söyləcəyim fikir Ulu Vətənim Azərbaycanın zəngin tarixi keçmişindən, bitib-tükənməz sərvətlərindən, milli adət-ənələrindən faktlara dayanmış məlumat verərdim. Millətimin ən qədim millətlər arasında imzası olan bir məğrur qəhrəman, vətənpərvər millət olduğunu ərz edərdim.
        Əsrlər boyu millətim hər bir xalqa qucağını geniş açıb, ürəyində yer verən qonaqpərvər millət olduğunu vurğulayardım. Nizami, Füzuli, Sabir, C.Məmmədquluzadə dühasından, Üzeyir musiqisindən, Mübariz, Fərid, llqar qəhrəmanlığından, Ramil qeyrətindən söhbət açardım.
        Doğulduğum, sevə-sevə boya-başa çatdığım Bakımdan, onun gözəlliyindən, dünəni, bu günü, parlaq gələcəyindən danışardım. Hər bir daşı, qəmbəri düşmən tapdaqlarına məruz qalmış Bakının əzəmətli abidələrindən söz açardım.
        İlk növbədə qədim tarixə malik olan İçərişəhər, əzəmətli «Qız qalası», Şirvanşahlar sarayı və uca minarəli məsciddən danışardım.
        XII əsr memarlığının şah abidəsi sayılan, Şirvan hakimlərinin iqamətgahı «Şirvanşahlar sarayı»nın möhtəşəmliyindən, «Atəşgah»ın müqəddəsliyindən, Içərişəhərdə Azərbaycanın ən qədim məscidlərindan sayılan «Həzrəti Məhəmməd» məscidindən danışar, fürsət olarsa onlarla əyani tanışlıq yaradardım.

Doğma dilə məhəbbət olmadan, vətəni sevmək qeyri-mümkündür - hazır inşa

Doğma dilə məhəbbət olmadan, vətəni sevmək qeyri-mümkündür - hazır inşa

        Vətənə olan sevginin və vətənpərvərliyin sirri, insanın öz ölkəsinə və xalqına etdiyi xeyirli işlərdə gizlənmişdir. Çox vaxtı o, bunu hiss etmir. Lakin, bu fakt olaraq, əməlsiz və Vətənə töhfə edilmədən olunan sevgi, sevgi deyil bir sınanılmamış illüziyadır. Bu illüziyalardan biri də, doğma dilə məhəbbəti olmayan, vətən sevgisidir.
        Əsl vətənpərvərliyi, doğma dilə olan diqqəti məhəbbətsiz təsəvvür etmək mümkün deyil. Biz öz dilimizin şirinliyini hiss edirik və onun gözəl və zərif məqamlarını hiss edirik. Biz artıq bilirik ki, doğma dilimiz - bizim sərvətimizdir və dünyanın heç bir dili ilə, biz öz fikir və hisslərimizin m üxtəlif çalarlarını iqrar edə bilmərik.
        Azərbaycan dili - Azərbaycan Respublikasının dövlət dilidir. Bundan əlavə Azərbaycan dili dünyanın müxtəlif yerlərində yayılmışdır. Ümumi olaraq bu gözəl dildə danışan və ünsiyyət saxlayan insanların sayı 30 milyondan çoxdur.
        Azərbaycan dilinin formalaşması tarixi VII-IX əsrlərə təsadüf edir. Azərbaycan dilinə aid ilk yazılı tapıntılar XIII əsrə təsadüf edilir. Bir çox dahi şair və yazıçılar öz əsərlərini Azərbaycan dilində yazıb-yaratmışlar: İmadəddin Nəsimi, Molla Pənah Vaqif, M.Ə.Sabir və s.
        Türk dillər qrupundan biri olan Azərbaycan dilinə, əsrlər boyu bir çox yazıçı və alimlər böyük diqqət yetirmişlər.
        Şuşada, Qubada və Şamaxıda səfərdə olan, Azərbaycan dilindən dərs alan böyük rus şairi M.Lermontov yazırdı ki, «Fransız dili Avropada böyük əhəmiyyət kəsb etdiyi kimi, Azərbaycan dili də Asiyada mühümdür». Qriboyedov, Puşkin, Lermontov və Lev Tolstoyun qafqaz mövzusuna aid əsərlərində, bir sıra Azərbaycan sözlərinin işlənməsi səbəbsiz deyil.
        Azərbaycan Respublikası müstəqillik qazandıqdan sonra Azərbaycan dilinə qarşı diqqət və qayğı artdı. O, tək millətlər arasında ünsiyyət vasitəsi kimi deyil, həmçinin dövlət dili statusunu aldı.
        Müasir zamanda dilimizin daha da inkişaf etməsi bizim özümüzdən asılıdır. Biz yeni minilliyə qədəm qoymuşuq və müstəqil, demokratik ölkədə yaşayırıq. Biz XXI əsrdə yaşayan nəsil, müstəqil məmləkətimizin inkişafı qüdrətli və zəngin dövlətə çevrilməsi yolunda əlimizdən gələni əsirgəməməliyik. Biz, müharibəyə və kasıbçılığa son qoymalı, güclü iqtisadiyyata malik olmalıyıq. Gələcək nəsillərin necə yaşaması yalnız bizdən asılıdır.
        Bütün bunlar, doğma Azərbaycan dilinə dərindən yiyələnmək, onun daha da inkişaf edib kamilləşmə yolundan keçir. Bunları yerinə yetirən əziz millətimiz, Azərbaycanı qüdrətli və çiçəklənən dövlətə çevirəcəkdir.

"Don Kixot" əsərində humanizm və xeyirxahlıq ideyaları - hazır inşa

 "Don Kixot" əsərində humanizm və xeyirxahlıq ideyaları -  hazır inşa

        Dünya ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrindən biri Migel de Servantesdir. O, Avropa intibah mədəniyyəti tarixində satirik-realist roman ustası kimi tanınmış, özünün «Don Kixot» əsəri ilə dünya şöhrəti qazanmışdır. Əwəlcə cəngavərlik romanı yazmaq isləyən Servantes çox keçmədən bu fikirdən əl çəkmiş, «Don Kixot» əsərini də məhz cəngavərlik romanlarına parodiya kimi qələmə almışdır.
        «Don Kixot» romanı ümumbəşəri və dərin humanist ideyalar aşılayan gözəl sənət əsəridir. Əsərin qəhrəmanı Don Kixot oxuduğu cəngavərlik romanlarının təsiri altında romantik xəyallara düşərək keçmiş cəngavərlik ənənələrini yaşatmaq, şərə qarşı mübarizə aparmaq fikrinə düşür. O, keçmiş cəngavərlər kimi özünə Don Kixot adı verir, köhnə silahiarla silahlanır, Sanço Pansa adlı bir kəndlini də başdan çıxararaq özünə silahdaşıyan seçir və özünə xəyali bir «xanının» qəbul edərək yürüşə çıxır. Həmin gündən də Don Kixotun macəralarla dolu həyatı başlayır, başı bəlalar çəkir. Don Kixotun yer üzündə şərin kökünü kəsmək, haqq-ədaləti barpa etmək üçün göstərdiyi qəhrəmanlıqlar tamam əks nəticələr verərək onun özünə ziyanlar vurur. O, əvvəlcə yel dəyirmanlarını xalqa əzab verən əjdahalar hesab edir, sonra qoyun sürüsünü düşmən ordusu kimi başa düşür və onlarla mübarizəyə girişir. Sonra balaca çoban Andreasa arxa olmaq, hamilik etmək istəyir, kukla teatrının səhnəsində göstərilən tamaşanı həqiqi hesab edərək orada mavrlar tərəfindən mühasirəyə alınmış ispan kralını xilas etmək fikrinə düşür. Don Kixotun qəhrəmanlıqları hər dəfə onun özünün döyülməsinə, söyülməsinə təhqir olunmasına səbəb olur, axırda da bu «qəhrəman» özü donuz sürüsünün ayaqları altında qalaraq tələf olur.
        «Don Kixot» romanında himanizm və xeyirxahlıq ideyaları mühüm yer tutur. Don Kixotun başına gələn faciələrin hamısı onun özünün humanizmindən və qəlbinin xeyirxahlığından irəli gəlir. Qəhrəmanın qarşıya qoyduğu məqsəd, görmək istədiyi işlər nə qədər müsbət yönümlü olsa da, gücü çatmayan işə girişdiyinə və vaxtı keçmiş ənənələri yaşatmaq istədiyinə görə mənasızlaşır, onun özünü gülünc vəziyyətlərə qoyur.
        M. Servantesin «Don Kixot» romanı dünya ədəbiyyatı tarixində mühüm təsir gücünə malik bir əsər kimi şöhrət qazanmışdır və indi də oxucular tərəfindən sevilə-sevilə oxunur.

Doğma dilimizim saflığı - hazır inşa

 Doğma dilimizim saflığı - hazır inşa


        Azərbaycan dili dünyanın ən zəngin və inkişaf etmiş dillərindən biridir. Dil xalqın böyük var-dövləti, əvəzedilməz sərvətidir. Onunla həyat, varlıq və onun daşıyıcılarının şüurlu və əmək fəaliyyəti ifadə olunur. Dilin maneəsiz inkişafı milli azadlığın zəmanəti və rəhnidir, dilin çiçəklənməsi isə milli rifahın başlıca göstəricisidir. Dil və onun daşıyıcıları, o dərəcədə həyati zəruri əlaqəli və vəhdətdədir, onların birini digərindən təcrid etmək düşünülməz ağılagəlməzdir. Dil insanın əmək fəaliyyəti və insan cəmiyyətinin formalaşması prosesində meydana gəlmişdir. Dil xalqın inkişafının vasitəsi kimi insanların bütün bəşəriyyətlə ünsiyyəti üçün, təbiət qanunlannı və ictimai inkişafı yaxşı dərk etməyə kömək edir. Dilin köməyi ilə insanlar təsəvvürləri və dünyagörüşünü izhar edərək, əvəzedilməz ünsiyyət vasitəsi olaraq, bəşərin inkişafına daim xidmət edir.
        Milli dil, onun daşıyıcılarının intellektual inkişafında və mənəvi potensialının böyüməsində və qiymətləndirilməsində mühüm rol oynayır, milli mədəniyyətin çiçəklənməsinə, bilik dərəcəsi və dünyagörüş sahəsinin, sosial-ictimai yetişkənlik və kamilliyinin artmasına imkan yaradır.
        Millət onun fəal həyat fəaliyyəti və tərzini təmin edən dilsiz və dil ünsiyyəti olmadan mövcud ola bilməz. Dil təkcə insan təfəkkürünün və ünsiyyətin vacib vasitəsi deyil, həm də millətin və onun mədəniyyətinin zəruri əlamətlərindən biridir. Doğma dil incəliklə və parlaq daşıyıcılarının özünü ifadə etməsini əks etdirir. Dil insanların milli mənsubiyyətini simvolizə edir, xalqın mənəvi nailiyyətini ifadə edir, milli iftixarın obyektidi və mənbəyi olur.
        Öz doğma dilinə münasibət vətənə və anaya məhəbbətlə müqayisə edilir. Rus yazıçı Paustovski ana dilinə həssas yanaşmanın zəruriliyini qeyd edərək bildirir ki, «Hər bir adamın doğma dilinə münasibətini nəinki onun mədəni səviyyəsi ilə, həm də vətəndaşlıq dəyəri ilə çox dəqiq mühakimə etmək olar. Öz vətəninə həqiqi məhəbbət öz doğma dilini sevmədən mümkün deyil, ağılagəlməzdir». insanın öz ana dilinə bağlılığı barədə Azərbaycanın tanınmış adamları da çox aforizmlər deyiblər. Cəlil Məmmədquluzadə deyir ki, insan dünyaya gözünü açanda, ilk dəfə eşitdiyi doğma dili unudaraq yaşaması mümkün deyil. Firidun bəy Köçərli isə, doğma dilə məhəbbəti anaya və vətənə məhəbbətlə eyniləşdirirdi.
        Ancaq milli dilin xalqın həyatında belə vacib əhəmiyyət kəsb etməyinə baxmayaraq, Azərbaycan dili çox faciəvi bir tarix yaşamışdır. Çoxəsrli bir tarixə malik xalqımız, uzun müddət ərzində davamlı olaraq özünün ədəbi dilindən təcrid edilmiş, dil zorakı yolla sıxışdırılıb çıxarılmış, kənar düşmüşdür. Ancaq Azərbaycan xalqı öz dilinə qarşı olan ədalətsizliklə barışmamışdır. Yüz illərlə Azərbaycan dilinin sıxışdırılmasına və qadağalar qoyulmasına baxmayaraq, bu dil, xalqın və öncül insanların əks müqaviməti sayəsində qorunub saxlanmış, inkişaf etmişdir.
        Azərbaycan poeziyasının korifeyi, yüksək humanizm və insan azadlığı ideallarının carçısı Nəsimi, öz qüdrətli şair-filosof səsini qaldıraraq insanın, onun dilinin və mədəniyyətinin müdafiəsinə qalxdı. O, ölməz yaradıcılığını da öz doğma dilində, sadə həmvətənləri üçün yazıb yaratdı və ən başlıcası isə Azərbaycan dilini ədəbi və poetik arenaya çıxardı. Məhz Azərbaycan ədəbi dilinin formalaşması Nəsiminin adı ilə bağlıdır.
        Bir dahi yazıçı belə yazırdı: «Xalqın çox böyük sərvəti - onun dilidir». Bu, o deməkdir ki, hər bir insan öz ana dilinə hörmət etməli və onu sevməlidir, onun inkişafı və çiçəklənməsi üçün çalışmalıdır.

Doğma şəhərimiz - hazır inşa

Doğma şəhərimiz - hazır inşa

        Müstəqil Azərbaycan Respublikasının paytaxtı Bakı şəhəridir. Mən bu şəhərdə doğulub boya-başa çatmışam. Mən doğma şəhərimlə fəxr edirəm. Burada çoxlu muzeylər, parklar, teatrlar, qalereyalar, restoranlar və bir çox başqa əyləncə mərkəzləri vardır. Gözəl gəzinti yerləri daim turistlərin, şəhərin qonaqlarının, yerli əhalinin diqqət mərkəzindədir.
        İçərişəhər Bakının beşiyi hesab olunur. Arxeoloji qazıntılar zamanı burada V-VII əsrlərə aid tikililər tapılmışdır. İçərişəhər X-XII əsrlərdə tikilmiş möhtəşəm qala divarları ilə əhatə olunmuşdur. Qoşa Qala qapısında iki şir və onların ortasında öküz başı təsvir olunmuşdur. Rəvayətə görə şirlər qalanın əhalisinin cəngavərliyin, öküz başı isə buradakı firavanlığın rəmzidir. İçərişəhər özünəməxsus dar küçələri, dalanları, milli memarlıq üslubunda inşa edilmiş tikililəri ilə açıq səma altında muzeyi xatırladır. Buradakı qədim tikililərdən biri də Qız qalasıdır. Hündürlüyü 28 metrə çatan bu nadir memarlıq abidəsi XII əsrin yadigarıdır. Davud oğlu Məsud tərəfindən tikdirilən bu abidə indi şəhərimizin rəmzinə çevrilmişdir. Şərq ölkələrində çoxlu sayda eyniadlı qalalar tikilsə də, içərişəhərdəki qala öz möhtəşəmliyi ilə digərlərindən fərqlənir. Onun «Qız qalası» adlandırılması isə qalanın alınmazlığına işarədir.
        İçərişəhərdəki Şirvanşahlar sarayı da gözəl memarlıq nümunəsidir. Sarayın möhtəşəmliyi, divarlardakı naxışlann incəliyi adamı heyran qoyur. Bu sarayı XV əsrdə Şirvan şahı Xəlilullah özünümüdafiə məqsədi ilə tikdirmişdir.
        Mənim doğma şəhərim Bakı həm də müasir şəhərdir. Onu obrazlı şəkildə həmişəcavan şəhər adlandıranlar səhv etmirlər. Belə ki, sonrakı dövrlərdə qala divarlanndan kənarda bayır şəhər formalaşmışdı. XIX əsrin ortalarından Abşeronda sənayenin, o cümlədən də neftçıxarmanın inkişafı şəhərin sürətlə böyüməsinə səbəb olmuşdur. Əgər içərişəhər üçün dar küçələr, kiçik məhəllələr xarakterikdirsə, bayır şəhərdə yeni dövrün tələblərinə uyğun geniş küçələr, prospektlər inşa olunmuş, bağlar, parklar salınmışdır.
        Bakılılar bura gələn qonaqlara belə deyirlər. Bakıya gəlib sahilboyu uzanan bulvarı gəzməmisənsə, deməli, heç bu şəhərdə olmamısan. Zarafatla ifadə olunan bu sözlərdə bir həqiqət payı var. İndi Dənizkənarı Milli Park adlanan bulvar həqiqətən, Bakının vizit vərəqinə çevrilmişdir. Sahilboyu bir neçə kilometr uzanan bulvar ilk növbədə əla istirahət məkanıdır. Buradakı sakit mühit, genişlik, təmiz dəniz havası, yaşıllıqlar, oyun qurğuları, milli xörəklər bişirilən restoranlar həm uşaqlara, həm də böyüklərə, sözün əsl mənasında, «gəl-gəl» deyir. Bakı buxtasında gəmi ilə dəniz gəzintisinə çıxmağın isə bir özgə ləzzəti var. Bakı buxtasında açıq dənizdə yaradılan fəvvarə də geniş şöhrət tapıb. Təxminən 100 metrədək qalxan bu fəvvarəni cəsarətlə «dəniz gözəli» adlandırmaq mümkündür.
        Bakı dünyada neft şəhəri kimi tanınır. Burada həm quruda, həm də açıq dənizdə «qara qızıl» çıxarılır. Paytaxt neftçiləri 1949-cu ildə Xəzəri ram edərək açıq dənizdə neft hasilatına başlamışlar. Burada estakadalar üzərində salınan şəhərin - «Neft daşları»nın isə dünyada analoqu yoxdur.
        Bakı ölkənin mədəni mərkəzidir. Burada çoxlu elm və mədəniyyət ocaqları, ali məktəblər, texnikumlar, peşə məktəbləri var. Qeyd etmək xoşdur ki, dünyada yeganə olan xalçaçılıq muzeyi Bakıda fəaliyyət göstərir.
        Bakının parklarını, küçələrini dahi söz ustadlarının, məşhur yazıçıların heykəlləri bəzəyir. Akademik Milli Dram Teatnnın qarşısındakı bu abidə dahi Füzulinin heykəlidir. Söz mülkünün sultanı Füzuli yenə xəyal aləminə qapılıb. Abidənin postamentində isə şairin əsərlərindən seçilmiş süjetlər həkk olunub. Bu, dahi Nizaminin abidəsidir. Abidə ilə üzbəüz, yaraşıqlı binada böyük söz ustadının adını daşıyan Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyi yerləşir. Olməz şairimiz S.Vurğunun abidəsi isə şəhərin mərkəzi hissəsində böyük bir bağda ucalır. Memar S.Vurğunu ayaq üstə təsvir edib - o sanki tribunadan Vətənə böyük məhəbbətlə qələmə aldığı «Azərbaycan» şeirini söyləyir.
        Hazırda şəhərimiz özünün yeni inkişaf dövrünü yaşayır. Təkcə son illərdə şəhərin ayrı-ayrı istirahət guşələrində çoxlu sayda fəvvarəli hovuzlar inşa edilmiş, yeni yaşıllıqlar salınmışdır. Bir çox ünvanlarda köhnə tikililər sökülərək onların yerində yeni, bir-birindən yaraşıqlı göydələnlər ucaldılır.
        Bir sözlə, şəhərimiz gələcəyə doğru inamlı addımlar atır, qədimliyini saxlayaraq müasirləşir, daha cazibədar görkəm alır.

Bizimlə əlaqə:

Ad

E-posta *

Mesaj *