"Deyirəm vətənin bircə qış günü yaxşıdır qürbətin yüz baharından" (N.Xəzri) - hazır inşa

        Mənim vətənim Azərbaycandır, odlar yurdu, odlar ölkəsi olan bir diyardır, torpağı gözəl, insanları gözəl bir məmləkətdir.
        Mən öz Vətənimi çox sevirəm. Vətənimin bircə qış gününü xarici ölkələrin, dövlətlərin yüz baharına dəyişmərəm. Qürbət cənnət olsa da, mənim şahım vətəndir, Azərbaycandır. Mən özümü onda tapmışam. Vətən mənim ilk və son məhəbbətim, ümidim, şöhrətim, şərəfim, sevincim və vüqarımdır. Vətən mənim səcdəgahım, and yerim, fəxarət dünyamdır. Mən onun torpağından yaranmışam, onun torpağına da qarışacağam. Onsuz mənə həyat, dirilik yoxdur.
        Böyük nağıl ustası Andersenin «Gümüş pul» hekayəsini xatırlayıram:
        Bir məmləkətin pulu xarici ölkəyə səfər edən birinin cibində yad məmləkətə gəlib çıxır. Pul bu ölkədə əldən-ələ keçir, saxta hesab edilir, dəyərsizləşir, heç kimə lazım olmur. Daxılda bir tərəfə atılan pul bu ölkənin xərclənən, istifadə olunan pullarına baxıb ah çəkir. Fikirləşir ki, öz ölkəsində onun dəyəri var idi, o, lazımlı idi, gərəkli idi, ondan istifadə olunurdu, burada isə onu sayan yoxdur, o, heç kimə gərəkli deyil. Yad ölkədə xərclənməyən pul xiffət şəkir, dərdə düşür və nəhayət, bir müddətdən sonra həmin pul hərlənib yenidən öz ölkəsinə qayıdanda dəyərini tapır, özünə qayıdır, xiffətdən azad olur.

Dünyada kitabdan əziz dost yoxdur - hazır inşa

        Mən hesab edirəm ki, kitab hər bir insanın həyatında kifayət qədər böyük yer tutur. Kitablardan nəinki şagird və tələbələr həmçinin, müxtəlif peşə sahibləri və mütəxəssislər istifadə edir. Kitab oxumaq insanların savadlanmasında və bir çox həyatı əhəmiyyətli məsələlərin həllində yardım etdiyini mən çox gözəl anlayıram.
        Dünyada nə baş verdiyini anlamaq üçün biz gərək daha çox kitab oxuyaq. Kitab oxumaq heç zaman boşuna sərf edilmiş vaxt ola bilməz.
        Hələ uşaq vaxtlarından kitablar bizim həyatımıza daxil olurlar. Biz oxuya bilmədiyimiz vaxtlarda bu kitabları bizə valideynlərimiz oxuyurdular. Artıq budur o an, mən əlimdə çanta, onun içində əlifba və riyaziyyat kitabı və mən təntənənəli məktəbə birinci sinifə gedirəm. Və mən müəlliməmin ardınca hərfləri və rəqəmləri təkrar edirəm, yazmağı və hesablamanı öyrənirəm. Indi artıq mən anamdan istəmirəm ki, o, mənə kitab oxusun.
        Mən artıq özüm həm oxumağı, həm hesablamağı bilirəm. Ilahi, dünyada nə qədər də çoxlu maraqlı və mənim oxuya biləcəyim kitablar var.

"Düzlük ən yaxşı siyasətdir" ifadəsi nə deməkdir? - hazır inşa

"Düzlük ən yaxşı siyasətdir" ifadəsi nə deməkdir? - hazır inşa

Həyat ikiliklər üzərində qurulub. Xeyir-şər, doğru-yalan, yaxşı-pis, gündüz-gecə. Bu ikiliklər olmasa həyat inkişaf etməz. Bunlar daim birbirilə mübarizədə olmuş və həmişə xeyir, düzlük, haqq-ədalət qalib gəlmişdir.

İnsan nə qədər saf-təmiz, düz olarsa, o qədər üzü ağ olar, başını uca tutar. «Yalan söz üz qızardar», «Yalan ayaq tutar, amma yeriməz» kimi atalar sözlərini xatırlatmaq yerinə düşər. Yalan söz adamı hörmətdən salar. Doğru, düz adam həmişə qorxu və təşvişdən uzaq olar. Düzdür, doğruluq, düzlük, ədalət həmişə zərbələrə məruz qalmış, əzilmiş, lakin heç vaxt məhv edilməmişdir və edilə də bilməz. Bu siyasətdə də belədir.

Dülgər - hazır inşa

Dülgər - hazır inşa

        Bir dəfə mən dülgər əməyini müşahidə etmişəm, o, həyət evində it üçün taxtadan yuva tikməli idi.
        Dülgər işə başlamamışdan əvvəl bütün lazımi vəsaitləri yanına yığdı. Usta iş masasının üstünə rəndə, çəkic, mismarlar, mişar və metrəni düzdü. O, taxta parçalarına nəzər yetirdi. Onlar yonulmamış idilər. Rəndəni götürərək rəvan hərəkətlərlə taxtaları rəndələməyə başladı. Onun müntəzəm hərəkətləri, sanki rəndənin altında yağlı olduğunu zənnə çəkirdi. Rəndədən çıxan nazik taxta lentləri burularaq halqalanırdı.

Dilini sevməyən vətənini sevməz - hazır inşa

Dilini sevməyən vətənini sevməz - hazır inşa

        Dil - millətin canı və qanıdır.
        Vətən və Ana dili - bunlar sinonim anlayışlardır. Vətəni sevmək doğma dili sevmək deməkdir. O, olmadan xalqın tarixini, onun keçmişini, mədəniyyətini öyrənmək olmaz. Hələ qədimdə, orta əsrlərdə insanlar dodaqlarında «Doğma Vətəndən gözəl, doğma dildən şirin dünyada yoxdur» sözlərilə döyüşə qalxmış və vətən uğrunda canlarından keçmişlər. Şah Ismayıl, Cavad xan kimi öz dilini sevən vətənpərvərlər, əsl vətəndaşlar olmuşlar. Belə ki, Xətayi isə şairlərdən ancaq Azərbaycan dilində daha çox şeir yazmağı məsləhət bilərmiş.
        Dahi Fizuli irihəcmli əsərlərini doğma dildə yazmışdır. İki gəncin kədərli məhəbbətindən bəhs edən «Leyli və Məcnun» buna bariz nümunədir.

Doğma diyarımdan olan məşhur şəxsiyyətlər haqqında nə bilirəm? - hazır inşa

Doğma diyarımdan olan məşhur şəxsiyyətlər haqqında nə bilirəm? - hazır inşa

        Ana yurdum Azərbayan! Tükənməz sərvəti, coşub-çağlayan çayları, bol məhsullu tarlaları, yeratı, yerüstü sərvətləri ilə hər zaman yadelli düşmənlərin hədəfinə çevrilmiş doğma diyar! Torpağına, daşına qurban olduğum Ana Vətən! Kəşməkəşli, zəngin tarixinlə, tarixdə dərin izlər qoymiş böyük, məşhur şəzsiyyətlərinlə qəlbimizin dərinliklərində yaşadın hər zaman.
        Xalqımıza görkəmli Nizami Gəncəvi, Məhsəti Gəncəvi, Naib Təbrizi, Qətran Təbrizi, Nəsimi, Füzuli, Vaqif, Sabir, Q.B. Zakir, C. Məmmədquluzadə, Ə. Cavad, H. Cavid, S.Vurğun, M. Müşfiq, B. Vahabzadə, X. Rza kimi saysız-hesabsız ədib və şairlər bəxş etmişdir Azərbaycanımız!
        Babək, Koroğlu, Nəbi, Səttar xan, Bağır xan kimi azadlıq mücahidləri bəxş etmişdir bu torpaq bizə.
        Bu torpaq Şah ismayıl Xətayi, Məmməd Əmin Rəsulzadə, Heydər Əliyev, İlham Əliyrv kimi ictimai-tarixi-siyasi şəxsiyyətlər yetirmişdir.

Doğma şəhərimi (kəndimi) gələcəkdə necə görmək istərdim? - hazır inşa

Doğma şəhərimi (kəndimi) gələcəkdə necə görmək istərdim? - hazır inşa

        Mən Bakı şəhərində yaşayıram. Bakı Xəzərin sahilində yerləşir. Bakı qədim şəhərdir. Tarixçilərin fikirlərinə görə, şəhərin iki min ildən çox yaşı var. Bakı öz yeraltı sərvəti olan neftə görə dünyada daha çox ad çıxarmışdır. Şəhər zəngin mədəniyyətə malikdir. Bakıda qədim abidələr öz gözəlliyi ilə diqqəti cəlb edir. Şəhərdə çoxlu muzeylər, kitabxanalar, universitet və texnikumlar var.
        Xəzər dənizi şəhərə xüsusi gözəllik verir. Dənizin sahilində salınmış «Milli Park» insanların istirahət və əyləncəsini təmin edir. Bakı gündən-günə böyüyür və gözəlləşir. Son illər paytaxtda keçirilən quruculuq tədbirləri, parkların və xiyabanların abadlaşdırılması, mədəniyyət ocaqlarının müasir tələblər səviyyəsində təmir edilməsi və inşası, nəqliyyat infrastrukturunun əsaslı şəkildə yenidən qurulması Bakı dünyanın inkişaf etmiş şəhərlərindən birinə çevrilməkdədir.
        Şəhərdə ucaldılmış çoxmərtəbəli binalar şəhərimizə xüsusi gözəllik verir.

Doğma şəhərim (kəndim) haqqında əcnəbi turistə nə söyləyərdim? - hazır inşa

Doğma şəhərim (kəndim) haqqında əcnəbi turistə nə söyləyərdim? - hazır inşa

        Mənim doğulub boya başa çatdığım, canımdan əziz bildiyim, sevdiyim, daima, fəxr edib öyündüyüm əziz diyar, qədim şəhər Bakı! Bu şəhər Azərbaycanımızın döyünən ürəyi, vuran qəlbi, onun paytaxtıdır. İki min ildən çox yaşı olan bu qədim şəhər Abşeron yarımadasında yerləşərək, mavi gözlü, çılğın Xəzərin cənub - şərq sahilində, geniş Bakı buxtasında yerləşir. Onun sahilindən üzüyuxarı cərgə binalar, evlər ucalır. Dəniz sahilindən bulvardan başlanan ağaclar, kollar və yaşıllıqlar şəhərimizə xüsusi gözəllik verir.
        Doğma Bakımın gecələri, xüsusilə gözəl olur. Belə ki, sahil boyu uzanan işıq zolaqları sahilə yan almış gəmilər, uzaqdan mavi Xəzərimin sularında bərq vuran neft buruqlarının işıqları şəhərimi daha da gözəl və füsunkar edir. Kilometrlərlə uzanıb gedən dənizkənarı bulvar, qəşəng terrasalar, dekorativ kollar, yamyaşıl ağaclar şəhərimizi bir daha gözəlləşdirir. Milli parkımız Bakı əhalisinin ən sevdiyi istirahət məkanlarındandır.

Doğma dilə məhəbbət olmadan, vətəni sevmək qeyri-mümkündür - hazır inşa

Doğma dilə məhəbbət olmadan, vətəni sevmək qeyri-mümkündür - hazır inşa

        Vətənə olan sevginin və vətənpərvərliyin sirri, insanın öz ölkəsinə və xalqına etdiyi xeyirli işlərdə gizlənmişdir. Çox vaxtı o, bunu hiss etmir. Lakin, bu fakt olaraq, əməlsiz və Vətənə töhfə edilmədən olunan sevgi, sevgi deyil bir sınanılmamış illüziyadır. Bu illüziyalardan biri də, doğma dilə məhəbbəti olmayan, vətən sevgisidir.
        Əsl vətənpərvərliyi, doğma dilə olan diqqəti məhəbbətsiz təsəvvür etmək mümkün deyil. Biz öz dilimizin şirinliyini hiss edirik və onun gözəl və zərif məqamlarını hiss edirik. Biz artıq bilirik ki, doğma dilimiz - bizim sərvətimizdir və dünyanın heç bir dili ilə, biz öz fikir və hisslərimizin m üxtəlif çalarlarını iqrar edə bilmərik.
        Azərbaycan dili - Azərbaycan Respublikasının dövlət dilidir. Bundan əlavə Azərbaycan dili dünyanın müxtəlif yerlərində yayılmışdır. Ümumi olaraq bu gözəl dildə danışan və ünsiyyət saxlayan insanların sayı 30 milyondan çoxdur.

"Don Kixot" əsərində humanizm və xeyirxahlıq ideyaları - hazır inşa

 "Don Kixot" əsərində humanizm və xeyirxahlıq ideyaları -  hazır inşa

        Dünya ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrindən biri Migel de Servantesdir. O, Avropa intibah mədəniyyəti tarixində satirik-realist roman ustası kimi tanınmış, özünün «Don Kixot» əsəri ilə dünya şöhrəti qazanmışdır. Əwəlcə cəngavərlik romanı yazmaq isləyən Servantes çox keçmədən bu fikirdən əl çəkmiş, «Don Kixot» əsərini də məhz cəngavərlik romanlarına parodiya kimi qələmə almışdır.
        «Don Kixot» romanı ümumbəşəri və dərin humanist ideyalar aşılayan gözəl sənət əsəridir. Əsərin qəhrəmanı Don Kixot oxuduğu cəngavərlik romanlarının təsiri altında romantik xəyallara düşərək keçmiş cəngavərlik ənənələrini yaşatmaq, şərə qarşı mübarizə aparmaq fikrinə düşür. O, keçmiş cəngavərlər kimi özünə Don Kixot adı verir, köhnə silahiarla silahlanır, Sanço Pansa adlı bir kəndlini də başdan çıxararaq özünə silahdaşıyan seçir və özünə xəyali bir «xanının» qəbul edərək yürüşə çıxır. Həmin gündən də Don Kixotun macəralarla dolu həyatı başlayır, başı bəlalar çəkir. Don Kixotun yer üzündə şərin kökünü kəsmək, haqq-ədaləti barpa etmək üçün göstərdiyi qəhrəmanlıqlar tamam əks nəticələr verərək onun özünə ziyanlar vurur. O, əvvəlcə yel dəyirmanlarını xalqa əzab verən əjdahalar hesab edir, sonra qoyun sürüsünü düşmən ordusu kimi başa düşür və onlarla mübarizəyə girişir. Sonra balaca çoban Andreasa arxa olmaq, hamilik etmək istəyir, kukla teatrının səhnəsində göstərilən tamaşanı həqiqi hesab edərək orada mavrlar tərəfindən mühasirəyə alınmış ispan kralını xilas etmək fikrinə düşür. Don Kixotun qəhrəmanlıqları hər dəfə onun özünün döyülməsinə, söyülməsinə təhqir olunmasına səbəb olur, axırda da bu «qəhrəman» özü donuz sürüsünün ayaqları altında qalaraq tələf olur.
        «Don Kixot» romanında himanizm və xeyirxahlıq ideyaları mühüm yer tutur. Don Kixotun başına gələn faciələrin hamısı onun özünün humanizmindən və qəlbinin xeyirxahlığından irəli gəlir. Qəhrəmanın qarşıya qoyduğu məqsəd, görmək istədiyi işlər nə qədər müsbət yönümlü olsa da, gücü çatmayan işə girişdiyinə və vaxtı keçmiş ənənələri yaşatmaq istədiyinə görə mənasızlaşır, onun özünü gülünc vəziyyətlərə qoyur.
        M. Servantesin «Don Kixot» romanı dünya ədəbiyyatı tarixində mühüm təsir gücünə malik bir əsər kimi şöhrət qazanmışdır və indi də oxucular tərəfindən sevilə-sevilə oxunur.

Doğma dilimizim saflığı - hazır inşa

 Doğma dilimizim saflığı - hazır inşa

        Azərbaycan dili dünyanın ən zəngin və inkişaf etmiş dillərindən biridir. Dil xalqın böyük var-dövləti, əvəzedilməz sərvətidir. Onunla həyat, varlıq və onun daşıyıcılarının şüurlu və əmək fəaliyyəti ifadə olunur. Dilin maneəsiz inkişafı milli azadlığın zəmanəti və rəhnidir, dilin çiçəklənməsi isə milli rifahın başlıca göstəricisidir. Dil və onun daşıyıcıları, o dərəcədə həyati zəruri əlaqəli və vəhdətdədir, onların birini digərindən təcrid etmək düşünülməz ağılagəlməzdir. Dil insanın əmək fəaliyyəti və insan cəmiyyətinin formalaşması prosesində meydana gəlmişdir. Dil xalqın inkişafının vasitəsi kimi insanların bütün bəşəriyyətlə ünsiyyəti üçün, təbiət qanunlannı və ictimai inkişafı yaxşı dərk etməyə kömək edir. Dilin köməyi ilə insanlar təsəvvürləri və dünyagörüşünü izhar edərək, əvəzedilməz ünsiyyət vasitəsi olaraq, bəşərin inkişafına daim xidmət edir.
        Milli dil, onun daşıyıcılarının intellektual inkişafında və mənəvi potensialının böyüməsində və qiymətləndirilməsində mühüm rol oynayır, milli mədəniyyətin çiçəklənməsinə, bilik dərəcəsi və dünyagörüş sahəsinin, sosial-ictimai yetişkənlik və kamilliyinin artmasına imkan yaradır.
        Millət onun fəal həyat fəaliyyəti və tərzini təmin edən dilsiz və dil ünsiyyəti olmadan mövcud ola bilməz. Dil təkcə insan təfəkkürünün və ünsiyyətin vacib vasitəsi deyil, həm də millətin və onun mədəniyyətinin zəruri əlamətlərindən biridir. Doğma dil incəliklə və parlaq daşıyıcılarının özünü ifadə etməsini əks etdirir. Dil insanların milli mənsubiyyətini simvolizə edir, xalqın mənəvi nailiyyətini ifadə edir, milli iftixarın obyektidi və mənbəyi olur.
        Öz doğma dilinə münasibət vətənə və anaya məhəbbətlə müqayisə edilir. Rus yazıçı Paustovski ana dilinə həssas yanaşmanın zəruriliyini qeyd edərək bildirir ki, «Hər bir adamın doğma dilinə münasibətini nəinki onun mədəni səviyyəsi ilə, həm də vətəndaşlıq dəyəri ilə çox dəqiq mühakimə etmək olar. Öz vətəninə həqiqi məhəbbət öz doğma dilini sevmədən mümkün deyil, ağılagəlməzdir». insanın öz ana dilinə bağlılığı barədə Azərbaycanın tanınmış adamları da çox aforizmlər deyiblər. Cəlil Məmmədquluzadə deyir ki, insan dünyaya gözünü açanda, ilk dəfə eşitdiyi doğma dili unudaraq yaşaması mümkün deyil. Firidun bəy Köçərli isə, doğma dilə məhəbbəti anaya və vətənə məhəbbətlə eyniləşdirirdi.
        Ancaq milli dilin xalqın həyatında belə vacib əhəmiyyət kəsb etməyinə baxmayaraq, Azərbaycan dili çox faciəvi bir tarix yaşamışdır. Çoxəsrli bir tarixə malik xalqımız, uzun müddət ərzində davamlı olaraq özünün ədəbi dilindən təcrid edilmiş, dil zorakı yolla sıxışdırılıb çıxarılmış, kənar düşmüşdür. Ancaq Azərbaycan xalqı öz dilinə qarşı olan ədalətsizliklə barışmamışdır. Yüz illərlə Azərbaycan dilinin sıxışdırılmasına və qadağalar qoyulmasına baxmayaraq, bu dil, xalqın və öncül insanların əks müqaviməti sayəsində qorunub saxlanmış, inkişaf etmişdir.
        Azərbaycan poeziyasının korifeyi, yüksək humanizm və insan azadlığı ideallarının carçısı Nəsimi, öz qüdrətli şair-filosof səsini qaldıraraq insanın, onun dilinin və mədəniyyətinin müdafiəsinə qalxdı. O, ölməz yaradıcılığını da öz doğma dilində, sadə həmvətənləri üçün yazıb yaratdı və ən başlıcası isə Azərbaycan dilini ədəbi və poetik arenaya çıxardı. Məhz Azərbaycan ədəbi dilinin formalaşması Nəsiminin adı ilə bağlıdır.
        Bir dahi yazıçı belə yazırdı: «Xalqın çox böyük sərvəti - onun dilidir». Bu, o deməkdir ki, hər bir insan öz ana dilinə hörmət etməli və onu sevməlidir, onun inkişafı və çiçəklənməsi üçün çalışmalıdır.

Doğma şəhərimiz - hazır inşa

Doğma şəhərimiz - hazır inşa

        Müstəqil Azərbaycan Respublikasının paytaxtı Bakı şəhəridir. Mən bu şəhərdə doğulub boya-başa çatmışam. Mən doğma şəhərimlə fəxr edirəm. Burada çoxlu muzeylər, parklar, teatrlar, qalereyalar, restoranlar və bir çox başqa əyləncə mərkəzləri vardır. Gözəl gəzinti yerləri daim turistlərin, şəhərin qonaqlarının, yerli əhalinin diqqət mərkəzindədir.
        İçərişəhər Bakının beşiyi hesab olunur. Arxeoloji qazıntılar zamanı burada V-VII əsrlərə aid tikililər tapılmışdır. İçərişəhər X-XII əsrlərdə tikilmiş möhtəşəm qala divarları ilə əhatə olunmuşdur. Qoşa Qala qapısında iki şir və onların ortasında öküz başı təsvir olunmuşdur. Rəvayətə görə şirlər qalanın əhalisinin cəngavərliyin, öküz başı isə buradakı firavanlığın rəmzidir. İçərişəhər özünəməxsus dar küçələri, dalanları, milli memarlıq üslubunda inşa edilmiş tikililəri ilə açıq səma altında muzeyi xatırladır. Buradakı qədim tikililərdən biri də Qız qalasıdır. Hündürlüyü 28 metrə çatan bu nadir memarlıq abidəsi XII əsrin yadigarıdır. Davud oğlu Məsud tərəfindən tikdirilən bu abidə indi şəhərimizin rəmzinə çevrilmişdir. Şərq ölkələrində çoxlu sayda eyniadlı qalalar tikilsə də, içərişəhərdəki qala öz möhtəşəmliyi ilə digərlərindən fərqlənir. Onun «Qız qalası» adlandırılması isə qalanın alınmazlığına işarədir.
        İçərişəhərdəki Şirvanşahlar sarayı da gözəl memarlıq nümunəsidir. Sarayın möhtəşəmliyi, divarlardakı naxışlann incəliyi adamı heyran qoyur. Bu sarayı XV əsrdə Şirvan şahı Xəlilullah özünümüdafiə məqsədi ilə tikdirmişdir.
        Mənim doğma şəhərim Bakı həm də müasir şəhərdir. Onu obrazlı şəkildə həmişəcavan şəhər adlandıranlar səhv etmirlər. Belə ki, sonrakı dövrlərdə qala divarlanndan kənarda bayır şəhər formalaşmışdı. XIX əsrin ortalarından Abşeronda sənayenin, o cümlədən də neftçıxarmanın inkişafı şəhərin sürətlə böyüməsinə səbəb olmuşdur. Əgər içərişəhər üçün dar küçələr, kiçik məhəllələr xarakterikdirsə, bayır şəhərdə yeni dövrün tələblərinə uyğun geniş küçələr, prospektlər inşa olunmuş, bağlar, parklar salınmışdır.
        Bakılılar bura gələn qonaqlara belə deyirlər. Bakıya gəlib sahilboyu uzanan bulvarı gəzməmisənsə, deməli, heç bu şəhərdə olmamısan. Zarafatla ifadə olunan bu sözlərdə bir həqiqət payı var. İndi Dənizkənarı Milli Park adlanan bulvar həqiqətən, Bakının vizit vərəqinə çevrilmişdir. Sahilboyu bir neçə kilometr uzanan bulvar ilk növbədə əla istirahət məkanıdır. Buradakı sakit mühit, genişlik, təmiz dəniz havası, yaşıllıqlar, oyun qurğuları, milli xörəklər bişirilən restoranlar həm uşaqlara, həm də böyüklərə, sözün əsl mənasında, «gəl-gəl» deyir. Bakı buxtasında gəmi ilə dəniz gəzintisinə çıxmağın isə bir özgə ləzzəti var. Bakı buxtasında açıq dənizdə yaradılan fəvvarə də geniş şöhrət tapıb. Təxminən 100 metrədək qalxan bu fəvvarəni cəsarətlə «dəniz gözəli» adlandırmaq mümkündür.
        Bakı dünyada neft şəhəri kimi tanınır. Burada həm quruda, həm də açıq dənizdə «qara qızıl» çıxarılır. Paytaxt neftçiləri 1949-cu ildə Xəzəri ram edərək açıq dənizdə neft hasilatına başlamışlar. Burada estakadalar üzərində salınan şəhərin - «Neft daşları»nın isə dünyada analoqu yoxdur.
        Bakı ölkənin mədəni mərkəzidir. Burada çoxlu elm və mədəniyyət ocaqları, ali məktəblər, texnikumlar, peşə məktəbləri var. Qeyd etmək xoşdur ki, dünyada yeganə olan xalçaçılıq muzeyi Bakıda fəaliyyət göstərir.
        Bakının parklarını, küçələrini dahi söz ustadlarının, məşhur yazıçıların heykəlləri bəzəyir. Akademik Milli Dram Teatnnın qarşısındakı bu abidə dahi Füzulinin heykəlidir. Söz mülkünün sultanı Füzuli yenə xəyal aləminə qapılıb. Abidənin postamentində isə şairin əsərlərindən seçilmiş süjetlər həkk olunub. Bu, dahi Nizaminin abidəsidir. Abidə ilə üzbəüz, yaraşıqlı binada böyük söz ustadının adını daşıyan Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyi yerləşir. Olməz şairimiz S.Vurğunun abidəsi isə şəhərin mərkəzi hissəsində böyük bir bağda ucalır. Memar S.Vurğunu ayaq üstə təsvir edib - o sanki tribunadan Vətənə böyük məhəbbətlə qələmə aldığı «Azərbaycan» şeirini söyləyir.
        Hazırda şəhərimiz özünün yeni inkişaf dövrünü yaşayır. Təkcə son illərdə şəhərin ayrı-ayrı istirahət guşələrində çoxlu sayda fəvvarəli hovuzlar inşa edilmiş, yeni yaşıllıqlar salınmışdır. Bir çox ünvanlarda köhnə tikililər sökülərək onların yerində yeni, bir-birindən yaraşıqlı göydələnlər ucaldılır.
        Bir sözlə, şəhərimiz gələcəyə doğru inamlı addımlar atır, qədimliyini saxlayaraq müasirləşir, daha cazibədar görkəm alır.

Dostluq qırılmaz zəncirdir - hazır inşa

Dostluq qırılmaz zəncirdir - hazır inşa

        Dostluğun qırılmaz zəncirlə müqayisə edilməsi təsadüfi deyildir. Həqiqətən də, səmimi, möhkəm dostluq hisslərini heç nə ilə sarsıtmaq mümkün deyildir. Insanlar arasında hər xoş münasibəti dostluq adlandırmaq olmaz. Həqiqi dostluq illərin sınağından çıxır, bərkdə-boşda, həyatın enişliyoxuşlu yollarında sınanılır. Əsl dostluq insanlar arasında münasibətlərin ən uca zirvəsidir. Əgər sən dostluğu yüksək qiymətləndirirsənsə, gərək dostun sandığın şəxsin yolunda hər bir çətinliyə dözməyi bacarasan, sirlərini ondan gizlətməyəsən, heç vaxt yalan danışmayasan. Nahaq deməyiblər ki, dostdosta tən gərək, tən olmasa, gen gərək.
        Dostu olmaq böyük xoşbəxtlikdir. Kimin çox dostu varsa, o, həyatda daha inamlı olur, üzləşdiyi problemləri asanlıqla dəf edir. Adətən, çoxlu dostu olan şəxsi qollu-budaqlı ağaca bənzədirlər. Bu ağac təbiətin şıltaqlıqlarına asanlıqla dözür, onun insanlara daha böyük faydası dəyir.
        Mən «Dostluq nədir?» sualı ətrafında tez-tez düşünürəm. Mənim qənaətimə görə dostluq-fədakarlıq deməkdir. Asan günün dostluğu vaxtsız açan çiçəyə bənzəyir - onu şaxta, qar vurub soldurur. Çətinliklərdə bərkiyən dostluq isə uzunömürlü olur. «Uzaq sahillərdə» filmini yada salaq. Zənnimizcə, filmin qəhrəmanları Mehdi ilə Veselin arasında yaranan münasibətlərə «Dostluq nədir» sualının konkret cavabıdır. Onlar müharibənin odlu-alovlu yollarını birlikdə keçmiş, aralarında əsl dostluq münasibətləri yaranmışdır.
        Hamı kimi mənim də çoxlu dostlarım var. Onların əksəriyyəti mənimlə eyni sinifdə oxuyurlar. Bizim aramızda qarşılıqlı səmimiyyət və hörmət hökm sürür. Heç vaxt bir-birimizin xətrinə dəymirik. Biz, boş vaxtlarımızda bir yerə yığışır, müxtəlif məsələləri müzakirə edirik. Eyni zamanda bir-birimizə asanlıqla güzəştə getməyi də bacarırıq. Biz adətən, dərslərimizi də bir yerdə hazırlayırıq. Bu bizə dərslərimizdən yüksək qiymətlər almağımıza böyük təsir göstərir. Heç təsadüfı deyildir ki, dostlarımız arasında dərslərdən geri qalan yoxdur, biz hamımız dərs əlaçısıyıq. Müxtəlif fənlərdən «əla» qiymətlər almaqla həm valideynlərimizin etimadını doğrulduruq, həm də təhsil aldığımız məktəbin şöhrətini artırmağa çalışırıq. Müəllimlərimiz də onların zəhmətini itirmədiyimizə görə bizimlə fəxr edirlər.
        Belə bir deyim var. «Hər şeyin təzəsi, dostun köhnəsi». Mən də məktəb illərində qazandığım dostlarımla fəxr edir və onları qorumağa çalışıram. Mənim ən şirin xatirələrim dostlarımla keçirdiyim anlarla bağlıdır. Mən özlüyümdə qəti şəkildə müəyyənləşdirmişəm: həyatımda dostlarımı heç vaxt heç nə ilə və heç kimlə əvəz etmək mümkün olmayacaq.
        Mən əsl dostluğu tərənnüm edən çoxlu kitablar oxumuşam. Dostluqla bağlı bədii əsərlər arasında sevimli yazıçımız S.S.Axundovun «Qaraca qız» hekayəsi daha təsirlidir. Əsərin balaca qəhrəmanı Qaraca qız təxminən bizim yaşıdımızdır. Onun üçün dostluq hər şeydən qiymətlidir. Buna görə də ürək qızdırdığı rəfiqəsi təhlükə ilə üz-üzə qalanda özünü saxlaya bilmir. O, rəfiqəsinin zəhərli qanını sormaqdan belə çəkinmir. Beləliklə, Qaraca qız dostunu xilas edir, özü isə erkən yaşında həyatla vidalaşır.
        Qaraca qızın hərəkəti dost yolunda fədakarlıq nümunəsidir. Əsl dostlar çətin sınaq məqamlarında məhz belə hərəkət edirlər.

"Deyirəm vətənin bircə qış günü yaxşıdır qürbətin yüz baharından" - hazır inşa

 "Deyirəm vətənin bircə qış günü yaxşıdır qürbətin yüz baharından" - hazır inşa

        Elə şeylər var ki, insanın həyatında onları heç nə ilə əvəz etmək mümkün deyil. Vətən kimi. Yem dalınca uzaq məsafələr qət edən quş axşam düşəndə adi quru otlardan toxuduğu yuvasına qayıdır, burada özünə rahatlıq tapır, nəsil artınr. İnsan da belədir. O, vəzifə pillələrində yüksələ, ömrünün müəyyən illərini hansısa bir səbəbdən yaxın-uzaq məmləkətlərdə keçirə bilər. Ancaq harada olmasına baxmayaraq, insan dünyaya göz açdığı, böyüyüb boya-başa çatdığı, əcdadlarının ruhu dolaşan Vətənə can atır.
        İnsan əzəli və əbədi rahatlığını yalnız doğma Vətənində tapır. Dünyada sərvəti, iqtisadi gücü, görməli yerləri, iri şəhərləri, məşhur abidələri ilə şöhrət tapan məmləkətlərin sayı çoxdur. Fransanın paytaxtı Eyfel qülləsini, Luvr muzeyini, Misir piramidalannı, Çin səddini, Italiya şəhərlərinin qədim məhəllələrini görməyi, Türkiyənin Antalya kurortlarında dincəlməyi, Rusiya çöllərində qış idman növlərinin ləzzətini dadmağı kim arzulamır? Ancaq ayrı-ayrı ölkələrin, şəhərlərin gözəllikləri nə qədər cazibədar olsa da, Vətəni əvəz edə bilməz. Biz o yerlərə dünyagörüşümüzü genişləndirmək, müxtəlif mədəniyyətlərlə tanış olmaq üçün can atırıq. Müəyyən müddət qaldıqdan sonra qərib məmləkətlərin gözəllikləri, rahatlıqları belə adamı sıxır. Qəlbimizdə Vətənə bağlılıq isə əbədi və dəyişməzdir. Mən Vətənsiz insanı qəfəsə salınmış quşa bənzədirəm. Bülbül qəfəsdə susur, şirin nəğmələr oxumur, qəm-qüssədən saralıb-solur. Vətənsiz insan da belədir. Vətən yoxdursa, geniş dünya ona dar gəlir, özünə yer tapa bilmir, daim nisgil, xiffət içində yaşayır.
        Vətənin insan üçün nə demək olduğunu son illərin hadisələrinin timsalında aydın görmək mümkündür. 1988-ci ildən etibarən bədnam qonşularımız - ermənilər xalqımıza qarşı məkrli planlarının növbəti mərhələsini həyata keçirməyə başladılar. Əzəli torpaqlarımız olan indiki Ermənistanda azərbaycanlılara qarşı etnik təmizləmə siyasəti yürütdülər, Dağlıq Qarabağı, ona bitişik rayonları işğal edərək soydaşlarımızı doğma ev-eşiklərindən didərgin saldılar. Həmin insanların çoxusu, ələlxüsus da yaşlı nəslin nümayəndələri Vətənsizlik dərdinə dözməyərək dünyalarını dəyişdilər,
        «Tez-tez kəndimizi yuxuda görürəm. Şirin xəyallar məni Soyuq Bulaq dağlarına apanr. Sanki heç nə dəyişməyib. Kəndimizin ortasından keçərək qıvrıla-qıvrıla çöllərə tərəf axan çayın şırıltısını lap yaxında eşidirəm. Uşaqlığım, ilk gəncliyim keçən göy çəmənlər, yamyaşıl yamaclar yenə məni öz qoynuna səsləyir. Özümü dünyanın xoşbəxti sanıram, hər daşı, hər ağacı sinəmə sıxıb öpmək, özüm də torpağa qarışıb onun bir zərrəsi olmaq istəyirəm... Heyhat, bütün bunlar şirin xəyallardır, acı reallıq isə belədir: doğma yurd yerləri düşmən tapdağı altındadır. Açığı, əvvəllər yurd yerlərinin belə əziz, əvəzsiz olduğunu, bu qədər dərk etmirdim. O yerlərə bircə dəfə ayaq basmaq üçün bütün həyatımı verərdim». Qaçqın Gülçöhrə Əliyevanın yazdığı bu sətirlər indiki Ermənistandan zorla çıxarılmış on minlərlə soydaşımızın el-oba həsrətini, iztirablarını, mənəvi sıxıntılarını ifadə edir. Tarixi ədalətsizliklər üzündən itirilmiş torpaqlar, yurd yerləri qarşısıalınmaz bir qüvvətək Vətən övladlarını özünə çəkir.
        Vətən həsrəti ilə göynəyən insanların həyatından çoxlu belə misallar gətirmək mümkündür. Böyük şairimiz Hüseyn Cavid əsərlərində ifadə etdiyi milli ideyalara görə repressiya qurbanı olmuşdur. O, uzaq Sibirə sürgün edilmiş, elə orada da dünyasını dəyişmişdir. Vətəndən uzaqlarda yad torpaqda uyuyan şairin ruhu narahat idi. Nəhayət, bu həsrətə son qoyuldu. Ötən əsrin səksəninci illərində böyük çətinliklərdən sonra onun nəşi Azərbaycana gətirildi və Naxçıvanda doğma torpağa tapşırıldı, onun qəbri üstündə əzəmətli məqbərə ucaldıldı. Bununla da, sağlığında bütün varlığı ilə Azərbaycana bağlı olan H.Cavidin ruhu Vətənə qovuşdu. Bu, şairin yaxınları, onun yaradıcılığını sevənlər üçün böyük təsəllidir.
        Beləliklə, xalqımızın mentalitetində Vətənə bağlılıq mühüm yer tutur.

Dünənimiz, bu günümüz, sabahımız - hazır inşa

Dünənimiz, bu günümüz, sabahımız - hazır inşa

        Xalqımızın, ölkəmizin zəngin keçmişi vardır. Respublikamızın ərazisində bu diyarın dünyanın ən qədim yaşayış məskənlərindən biri olduğunu təsdiqləyən çoxlu arxeoloji abidələr mövcuddur. Alimlərin Azıx, Tağlar, Damcılı, Daşsalahlı, Qazma və digər mağaralarda üzə çıxartdıqları arxeoloji tapıntılar tarixi Azərbaycan torpaqlarında ibtidai insanların formalaşdığını təsdiqləyir.
        Heç təsadüfi deyildir ki, respublikamızın ərazisi «Avropanın ən qədim sakinləri» xəritəsinə daxil edilmişdir.
        Xalqımız təqribən 5 min illik dövlətçilik tarixinə malikdir. Azərbaycanın ərazisində ilk dövlət qurumları hələ eramızdan əvvəl IV minilliyin sonu - III minilliyin əvvəllərindən başlayaraq yaranmışdır. Eramızdan əvvəl I minillikdə - bizim eranın I minilliyinin əvvəllərində Azərbaycan ərazisində Manna, İskit, Atropatena və Albaniya kimi o dövr üçün qüdrətli sayılan dövlətlər mövcud olmuşdur.
        VII əsrdə İslam dininin yayılması ilə Azərbaycan torpaqlarında ərəb xilafətinin hökmranlığı başlamışdır. IX əsrin ortalarından etibarən ərəb xilafətinin süqutundan sonra Azərbaycan torpaqlarında Sacilər, Şirvanşahlar, Salarilər, Rəvvadilər, Şəddadilər dövlətləri yaranmışdır. Lakin, bu dövlətlərin heç biri qüdrətli deyildi. Bunlar tez süqut etdilər və Azərbaycan Böyük Səlcuq imperatorluğunun tərkibinə daxil oldu.
        Səlcuq imperatorluğunun dağılmasından sonra yaranan Şirvanşahlar və Eldənizlər dövlətləri Azərbaycan xalqının dövlətçilik tarixində mühüm yer tutur. Eldənizlərin hakimiyyəti dövründə bütün Azərbaycan torpaqları vahid dövlətin tərkibində birləşdi, Azərbaycan dilinin yayıldığı ərazilər genişləndi. XV-XVIII əsrlərdə Azərbaycanın dövlətçilik mədəniyyətinin daha yüksək səviyyəyə qalxdığını söyləmək mümkündür. Bu dövrdə Şərqdə böyük nüfuza malik Qaraqoyunlu, Ağqoyunlu və Səfəvi dövlətlərinin başında Azərbaycan sülalələri dayanırdılar. Uzun Həsənin dövründə Ağqoyunlu Yaxın və Orta Şərqin qüdrətli dövlətinə çevrilmişdi. Onun nəvəsi Şah ismayıl Xətayinin yaratdığı Səfəvi dövləti bütün Azərbaycan torpaqlarını birləşdirirdi. Burada Azərbaycan dili dövlət dili səviyyəsinə yüksəldilmişdi.
        Səfəvi dövlətinin süqutundan sonra hakimiyyətə Azərbaycan sərkərdəsi Nadir şah gəldi. O, Səfəvi imperiyasının sərhədlərini daha da genişləndirdi. Lakin Nadir şahın güclü mərkəzləşdirilmiş dövlət yaratmaq planları baş tutmadı və onun ölümündən sonra Azərbaycan xanlıqlara parçalandı.
        XVIII əsrin sonlarından etibarən Azərbaycan İranla Rusiya arasında uzun sürən qanlı müharibələr meydanına çevrildi. Bu iki imperiya arasında 1813-cü ildə bağlanan Gülüstan və 1828-ci ildə imzalanan Türkmənçay müqavilələrinə əsasən Azərbaycan iki yerə parçalandı. Şimali Azərbaycan Rusiyanın, Cənubi Azərbaycan isə İranın tərkibinə qatıldı.
        Rusiyanın və İranın yürütdüyü imperiya siyasəti xalqımızın azadlıq, müstəqil dövlət qurmaq arzularını səngidə bilmədi. 1918-ci il mayın 28-də Şimali Azərbaycanda Şərqdə ilk demokratik respublika - Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yaradıldı. Bu cümhuriyyət cəmi 23 aydan sonra süqut etsə də, Azərbaycanın dövlətçilik tarixində parlaq bir səhifə oldu.
        Respublikamız 1920-1991-ci illərdə Sovet Sosialist Respublikaları Ittifaqı adlanan nəhəng dövlətin tərkibində yaşamışdır. Bu dövr ziddiyyətli bir dövr olmuşdur. Sovet hakimiyyəti illərində adət-ənənələrimizə, mənəvi dəyərlərimizə, dilimizə təzyiqlər göstərilsə də, xalqımız öz milli varlığını qorumağa nail oldu və böyük inkişaf yolu keçdi, elm-təhsil, mədəni inkişaf sahələrində sanballı nailiyyətlər qazandı.
        Nəhayət, 1991-ci ildə xalqımız böyük xoşbəxtliyə qovuşdu - XX yüzillikdə ikinci dəfə özünün müstəqil dövlətini qurdu. 1991-ci ilin oktyabrından bəri Azərbaycan müstəqillik yolunda inamla irəliləyir, xalqımız öz taleyinin sahibidir. Müstəqil Azərbaycan ABŞ, Fransa, Almaniya, italiya, Türkiyə, Rusiya kimi qüdrətli dövlətlərlə diplomatik münasibətlər qurmuşdur. Bu gün üçrəngli bayrağımız Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Avropa Şurası kimi mötəbər beynəlxalq təşkilatların iqamətgahları önündə əzəmətlə dalğalanır.
        Eyni zamanda respublikanın daxilində böyük dəyişikliklər baş verir. Azərbaycan iqtisadi inkişaf tempinə görə bütün dünyada öncül mövqeyə çıxıb. Uğurlu neft siyasətinin sayəsində respublikamıza böyük miqdarda maliyyə vəsaitləri gəlir. Bu gün bütün Azərbaycanın geniş tikinti, quruculuq meydanına çevrilməsi, yeni istehsalatların işə salınması, təhsil sisteminin yeniləşdirilməsi, mədəniyyətin inkişafına qayğı göstərilməsi bizdə müstəqil Azərbaycanın sabahına nikbin baxmağa əsas verir. Azərbaycanın sabaha açılan pəncərəsi geniş və işıqlıdır. Mən bu pəncərədən müstəqilliyimizin getdikcə möhkəmlənməsini, ölkəmizin qüdrətinin artmasını görürəm.